Arche Scaligere

Arche Scaligere

Via Santa Maria Antica, 1. (Open kaart)

Omschrijving

De Arche Scaligere zijn de monumentale graftomben van de Della Scala, de heren van Verona in de 14e eeuw. Ze staan naast het kleine kerkje Santa Maria Antica, op een steenworp van de Piazza dei Signori. Het is een gotisch grafcomplex: historicus Georges Duby noemde het een van de belangrijkste monumenten van de gotische kunst.

Het pronkstuk is de arca van Cangrande I, boven de zijdeur van de kerk, gedragen door honden met zijn vaandel. Cangrande, de heer van Verona aan wie Dante het Paradiso opdroeg, ligt op de sarcofaag, misschien al dood, maar hij glimlacht. Dezelfde glimlach keert terug in het ruiterstandbeeld bovenop de baldakijn.

Op de sarcofaag vertellen de bas-reliëfs over zijn veroveringen, stad voor stad: Padua, Vicenza, Belluno, Feltre, Treviso. Aan de achterkant ligt Verona met zijn muren, de Arena en de basiliek van San Zeno. Het is een kaart van zijn macht in steen gebeiteld.

Het kerkhof wordt afgesloten door een smeedijzeren hek met beelden erbovenop en het motief van de ladder, symbool van de familie, dat overal terugkeert. De eerste Scaligeri rusten daarentegen in eenvoudige sarcofagen langs de kerkmuur.

Het was Mastino II, die Brescia, Parma en Lucca had veroverd, die besloot dat de familie meer verdiende. Hij liet het graf van Cangrande vernieuwen, omringde het kerkhof met het hek en bereidde zijn eigen arca voor: vier hoogreliëfs met scènes uit Genesis, Mastino sereen in de slaap van de dood en daarboven te paard, in harnas.

De laatste was Cansignorio, wiens bewind in 1375 eindigde na jaren van misdaden en samenzweringen. Voor zijn graf, gebeeldhouwd door Bonino da Campione, gaf hij tienduizend florijnen uit: het is de rijkste arca, zeshoekig van plattegrond, met zes strijdende heiligen in nissen op de hoeken, putti rond de sarcofaag en de apostelen op de pijler die het ruiterstandbeeld draagt.

Op die arca liet Cansignorio schrijven dat hij monarch had kunnen zijn van vele steden van Italië. De andere Scaligeri rusten in eenvoudiger sarcofagen: Mastino I, Alberto I, Bartolomeo I, Alboino, Cangrande II en Giovanni.

Niet missen
• De arca van Cangrande I.
• Het smeedijzeren hek.
• De arca van Cansignorio.

Wist je dat?
• Het ruiterstandbeeld van Cangrande bovenop is een kopie: het origineel staat in het museum van Castelvecchio, op een voetstuk ontworpen door Carlo Scarpa.
• De originele sarcofaag van Cangrande, gebeeldhouwd in romaanse stijl met Byzantijnse invloeden, staat nog steeds binnen de omheining: die bovenaan is later opnieuw gemaakt.
• De arca van Giovanni della Scala, van Andriolo de Santi, stond tot 1831 in een andere kerk voordat ze hierheen werd verplaatst.