Romeins theater

Romeins theater

Via Redentore. (Open kaart)

Omschrijving

Het Romeinse Theater van Verona is een openluchttheater uit de 1e eeuw v.Chr., aan de voet van de Colle San Pietro, aan de linkeroever van de Adige. Het is een van de best bewaarde van Noord-Italië, en 's zomers wordt het weer een echt theater, met tribunes vol toeschouwers.

Eeuwenlang wist niemand dat het daar lag. In de middeleeuwen was het in verval geraakt en erboven was een hele wijk gegroeid: de huizen rustten rechtstreeks op de Romeinse onderbouw, de oude ingangen en trappen werden nog gebruikt, en de cavea werd bebouwd, gebruikmakend van de helling.

En toch was het een groots ontwerp geweest. Aan het eind van de 1e eeuw v.Chr. bouwden de Romeinen het als een groot stedelijk tafereel op meerdere niveaus: het theater aan de rivier, drie terrassen boven de cavea en bovenop de heuvel misschien een tempel. De hele Romeinse stad, die kort daarvoor aan de andere oever was ontstaan, kon het zien.

Het was een rijke koopman en liefhebber van archeologie, Andrea Monga, die het weer aan het licht bracht. Hij kocht het hele gebied en liet tussen 1834 en 1844 een dertigtal huizen afbreken, waardoor trappen, tribunes en terrassen zichtbaar werden. De gemeente zette het werk voort vanaf 1904, tot de hele cavea was teruggegeven.

Nu zie je de cavea, 105 meter breed, grotendeels tegen de heuvel aan, en haar zitrijen.

Daartegenover liggen de resten van het toneelgebouw, 71 meter lang, met de drie grote nissen van het frontscène die de drie toneeldeuren omlijstten. Na de opgravingen zijn de tien bogen van de loggia die de cavea afsloot weer samengesteld.

Boven de cavea lagen drie terrassen, 123 meter breed. Het middelste heeft vijf nissen met halfzuilen; het laatste één nis met Toscaanse halfzuilen. Hoger, waar nu Castel San Pietro staat, stond de tempel: sporen ervan werden in de 19e eeuw gevonden.

Sinds 1948 zitten er weer toeschouwers op de tribunes voor de Veronese Theaterzomer, met een duidelijk overwicht aan werken van Shakespeare en Goldoni, en met dans en jazz. Op de oostvleugel van de cavea staat ook het kerkje van Santi Siro e Libera, gebouwd boven de tribunes: binnen hangen schilderijen uit de 14e eeuw.

Het theater maakt deel uit van hetzelfde complex als het Archeologisch Museum, in het voormalige klooster op de heuvel.

Al in de 16e eeuw tekenden Giovanni Caroto en Andrea Palladio er een reconstructie van, met enkele onnauwkeurigheden. De laatste opgravingen, tussen 1970 en 1971, vonden een galerij onder het proscenium.